Meira um jaršskjįlfta

Um daginn skrifaši ég fęrslu um fylgni milli jaršskjįlfta į Ķslandi og tunglstöšu, sjį hér. Hér er svolķtil višbót viš žvķ en ég hélt įfram aš safna gögnum frį Vešurstofu Ķslands og birti ég lengra sślurit sem nęr yfir nżtt tungl sem var ķ gęr.

Jaršskjįlftastyrkur loka

Žegar horft er į žetta graf (smelliš į žaš til aš stękka myndina), žį stašfestist žaš aš fylgni milli jaršskjįlfta og tungstöšu er raunveruleg. Hvers vegna er žaš? Vegna žess aš tungliš veldur flóškröftum og žessir kraftar eru raunverulega įstęšan fyrir jaršskjįlfta! Takiš eftir ofurtoppana ķ kringum mišnętti viš nżtt tungl (nr. 4) - sól og tungl toga saman ķ hina įttina (sķšara dagsflóš), sem veldur fullt af stęrri jaršskjįlftum!

Fun fact ķ lokin: Sušurlandsskjįlftinn 17. jśnķ 2000 reiš yfir stuttu eftir hįdegi į fullu tungli. Ķsland var stašsett nįnast beint į milli sólu og tungls sem er eitt form af hįflęši. Reyndar koma sušurlandsskjįlftar vegna lįrétta flekahreyfingu en flóškraftar valda lóšrétta hreyfingu. Ekki er žó ólķklegt aš flóškraftar hafi hrint stóra skjįlftanum af staš.

 


Stušlaberg

Eitt af žvķ fallegasta sem viš upplifum ķ ķslenskri nįttśru er svokallaš stušlaberg, oft kallaš basaltsślur į öšrum tungumįlum. Stušlaberg er ekki sérķslenskt fyrirbrigši en žetta nįttśruundur er hęgt aš finna ķ öllum heimsįlfum. Mikil umręša var ķ gangi į 19. öld žess efnis, hvort hinar svoköllušu basaltsślur voru frį eldgosum komnar eša hvort žęr myndušust ķ vatni.

Ķslenskur eldfjallafręšingur Haraldur Siguršsson skrifaši ķ bók sinni Melting the Earth:

„Jaršfręšingurinn sem fyrstur manna sżndi fram į uppruna basalts var Nicholas Desmarest (1725-1815), andstętt yfirlżsingu Guettards um aš stušlaberg ķ Auvergne ętti uppruna sinn ķ vatni.

Į mešan hann var aš klifra į Prudelle hįlendinu nįlęgt Mont d‘Or, tók Desmarest eftir nokkrum lausum stušlum ķ hinu dökka basalti sem höfši dottiš śr kletti fyrir ofan. Hann rakti steinana žangaš sem žeir féllu upprunalega śr og fann žar svipaša stušla sem stóšu lóšréttir ķ klettinum og bentu upp en ofan į žį lį gjallkennt hraunlag. Žessi einfalda athugun hans į stušlabergi sem hluti af hraunflęši stendur sem megin framför ķ vķsindum

Žį var žaš bara įkvešiš. Stušlaberg er storkuberg vegna žess aš žaš sįst hraunlag yfir einu žeirra! Stušlaberg (sem er basalt) er hins vegar ekki tilkomiš śr gosi, enda finnst kvars ķ basalti sem vitnisburšur um žaš aš žaš geti ekki veriš storkuberg. Oft heyrum viš žaš sagt aš stušlaberg myndašist vegna „kęlitękni“ hrauns, ž.e. fljótandi hraun sem safnast hefur ķ dęld storknar fyrst į yfirboršinu og myndast žį žessar sexhyrndar sprungur vegna samdrįttar, en žęr feršast sķšan ķ žrišju vķddina og mynda žessar sślur. En spyrjum okkur eftirfarandi grundvallar spurningar:

Ef basalt myndast śr eldgosum, hvers vegna sjįum viš žį aldrei myndun stušlabergs ķ eldgosum ķ dag?

Žaš sem er merkilegt, er aš žaš vantar alla sönnun į žvķ aš basalt eigi uppruna sinn ķ eldgosum eins og Desmarest hélt fram. Ķ dag stašhęfa jaršfręšingar mjög frjįlslega aš stušlaberg sé storkuberg.

Hér koma fleiri grundvallar spurningar:

IMG_1712

Ef žetta stušlaberg ķ Reynisfjöru er storkuberg, hvers vegna nį stušlarnir ekki jafn hįtt upp į žaš yfirborš hrauns sem į hafa veriš žar? Engin ummerki er um brot stušla fyrir nešan.

IMG_1726 - afrit

Ef stušlaberg myndašist eins og nśtķma vķsindi segja til um, hvernig mį žaš vera aš stušlar séu ekki lóšréttir eins og žessir ķ Reynisfjöru? Ķ hvaša ešlisfręši streymir varmi nišur um eitthvaš horn ef yfirboršiš er slétt?

Athugiš, aš til eru lįréttir stušlar, t.d. viš Arnarstapa og hjį Hljóšaklettum.

IMG_1833

Žessir stušlar viš Aldeyjarfoss eru beinir og fķnir nešst en beygja ķ allar įttir efst.

Ef stušlaberg er til komiš vegna eldgoss, ęttu žį ekki beinu sślurnar aš vera efst, nęst yfirboršinu og frekar óreglulegar sślur žegar nešar dregur? Hvernig į varmaflęšiš aš hafa veriš meš slķku óreglulegum stušlum nįlęgt yfirboršinu?

Devils Tower

Aš lokum sżni ég Djöflaturninn (Devil‘s Tower) ķ Wyoming, Bandarķkjunum. Žetta stušlaberg er reyndar ekki śr basalti, heldur flokkast sem fónólķt porfśra. Žetta er heilt fjall, yfir 1500 m hįtt! Stóra spurningin hlżtur aš hljóma ķ huga allra: Hvernig myndašist žetta fjall? Svariš sem nśtķma vķsindi gefa er žaš sama og fyrir ķslenskt stušlaberg – storkuberg. Samt fyrirfinnst engin ummerki eldsumbrota į stóru svęši ķ kringum Djöflaturninn, engin gosaska, ekkert hraun og fyrir öllu, engar įr til aš valda rofi og ekkert set af žvķ efni sem į aš hafa umlukiš fjalliš žannig aš stušlarnir gętu myndast.

Til er miklu betri śtskżring į myndum stušlabergs en nśtķma vķsindi eru aš telja okkur trś um.


Hvernig sandöldur myndast

Dean Sessions

Höfundur Universal Model, Dean W. Sessions, śtskżrir ķ žessu myndbandi hvernig sandurinn ķ Pink Coral Sand Dunes ķ sušurhluta Utah myndašist. Žetta myndband hjįlpar hjįlpar okkur aš skilja uppruna žessa hreinu kvars kristalla og hversu langan tķma žaš tók til aš verša aš žessum sandkornum.

Nįnar er hęgt aš lesa um žetta efni ķ Bindi I į bls. 528 ķ undirkaflanum "The Sand Mark" en einnig er fjallaš um "The Sand Mystery" į bls. 148.


Einsleitur sandur

Ķ bloggfęrslunni Leyndardómurinn um sandinn kom ég fram meš žessa grundvallar spurningu:

Hvašan kemur sandurinn raunverulega?

Sś gamla hugsun aš allur sandur séu litlir steinar sem hafa vešrast śr stęrri steinum er röng og stenst ekki. Fęrslan um Hvķtar sandöldur er eitt dęmi um žęr fjölmörgu vķsbendingar sem sżna fram į aš ofurįhersla er lögš į vešrun og rof. Annaš dęmi er einsleitni og annaš vęri kornastęrš.

Lķtum į nokkur sżni į mismunandi sandi frį mismunandi stöšum:

6.3.3 Sandur ķ smįsjį

Žessi sżni į myndinni eru stękkuš 40 sinnum. Fyrstu tvęr myndirnar sżna raunverulegt rof en žęr sżna sand ķ įrfarvegi śr Young Creek og Colorado įnum ķ Arisóna. Žessi sandur er sagšur vera misleitin, enda sjįst mismunandi gerš vešraša sandkorna ķ mismunandi litum.

Hin sżnin eru hins vegar ekki misleit, heldur einsleit! Žaš gęti komiš į óvart aš meirihluti alls sands į jöršinni lķtur svona śt, einsleitur. Žetta leišir til nęstu grundvallar spurninga:

Ef allur sandur er tilkominn vegna vešrunar, hvers vegna er žį flestur sandur einsleitur og inniheldur ekki blöndu af žeim mismunandi steindum žeirra fjalla sem žau eiga aš hafa vešrast śr?

Hvers vegna hafa jaršfręšingar ekki tekiš eftir žvķ aš mest allur sandur jaršarinnar er einsleitur?

Žessar spurningar fara hönd ķ hönd og žaš er mikilvęgt aš taka einsleitnina meš inn ķ reikninginn, ef viš viljum skilja uppruna sands.


Raunveruleg saga jaršfręšinnar

Ķ kaflanum um kviku-falskenninguna er greint frį žvķ aš jaršskorpan getur ekki hafa myndast śr brįšinni kviku og aš žaš sé enginn sönnun fyrir žvķ til aš heit kvika sé til stašar ķ mišju jöršu.

James Hutton, sem stundum er kallašur fašir jaršfręšinnar, kom meš žį hugmynd aš jöršin mótašist ķ gegnum langvarandi og stöšugt ferli sem sķendurtekur sig vegna drifkrafts varma innan ķ jöršinni. Hugmyndir hans höfšu sterk įhrif į nśtķma jaršfręši. Grundvallaratriši einsleitninnar og endalaus hringrįs brįšins bergs sem endurskapast ķ gegnum storkun, vešrun, rof og aftur brįšnun, sendi jaršfręšina rakleišis inn ķ framtķšina, en į röngum vegi.

Bindi I, kafli 6, fjallar um hina röngu hringrįs bergs sem ég hef skrifaš um įšur. Segir nśtķma jaršfręši réttilega frį uppruna bergs? Bżr hśn yfir žekkingu yfir uppruna tunglsins?

Į heimasķšu gemsociety.org skrifar greinarhöfundur:

„Myndun steinda er nś nokkuš vel skilin

Og nokkrum setningum sķšar:

„Ekki aš myndun steinda sé einföld og afdrįttarlaus. Steindir eyšileggjast stöšugt og myndast į nż samkvęmt myndinni um hringrįs bergs…“

Jaršfręšingar segjast skilja myndun steinda en bęta žvķ viš aš mįliš sé flókiš, enda hafa žeir ekkert ķ höndunum til aš styšja mįl sitt.

Mars Rover Pano 8.5 x 1

Setberg į Mars er mjög gott dęmi um žaš hvernig uppruni bergs er misskildur, samkvęmt hinni röngu hringrįs bergs. Žrįtt fyrir aš vķsbendingarnar um aš žaš hafi veriš höf į Mars séu greinileg, žį vantar žar vatnstengd set eins og kalkstein, leir og sölt eins og žau finnast į jöršu. Yfir žessu eru vķsindamenn rįšžrota, meir en nokkru sinni fyrr, vegna žess aš kalksteinn, leir og sölt į jöršinni myndušust ekki į žann hįtt sem žeir hafa haldiš fram. Mars hefur ekki žessi umręddu set eins og jöršin, vegna žess aš ekki rķkir sama umhverfi į Mars og į jöršinni. Mars hefur aldrei haft sama umhverfi og jöršin. Flest kalksteinar og sölt eiga sér lķfręnan uppruna sem śtskżršur er ķ UM (kafla 8), žaš sama gildir um leir og flest önnur set.


Fylgni į milli jaršskjįlfta og tunglstöšu

Vešurstofa Ķslands birtir nįnast ķ klukkutķma takti nżjar jaršskjįlftamęlingar einhvers stašar frį landinu. Žessi gögn hef ég veriš aš safna undanfarna daga og sett ķ sślurit. Hver sśla er summa jaršskjįlftastyrks hvers klukkutķma. Styrkinn reiknaši ég žannig:

Richters kvaršiNaušsynlegt er aš nota veldisfall viš notkun Richters kvaršans til žess aš fį betri mynd af žeirri orku sem losnar ķ jaršskjįlfta.

Inn į sśluritiš merkti ég sķšan bęši hįdegi og hęstu stöšu tungls į himni. Žetta er nišurstašan:

Jaršskjįlftastyrkur

Žetta er nś bara sķšustu örfįir dagar en ég er enn aš safna gögnum og sśluritiš stękkar stöšugt. Biliš į milli raušu og gulu strikana minnkar stöšugt en žar sem žau munu mętast veršur nżtt tungl. Žaš žżšir aš flóškraftar verša stęrri en ella og ég er spenntur aš sjį hvort styrkur jaršskjįlfta hękki eša hvaš gerist.

Žaš er greinilega verkefni aš skoša fleiri gögn en nišurstöšur śr žessum 3-4 dögum segja okkur nś žegar aš žaš viršist vera dagleg sveifla į jaršskjįlftum og aš žeir fylgi tunglinu.

Flóškraftar į jöršina orsaka flóš og fjöru, ekki bara ķ sjónum heldur einnig į meginlöndunum en žau lyftast og sökkva daglega um žaš bil 20 cm. Žessi lóšrétta hreyfing veldur miklum nśningi ķ jaršskorpunni į žeim stöšum žar sem eru flekaskil og misgengi og hrindir af staš jaršskjįlfta og myndar mikinn hita. Žessi varmi skilar sér į yfirboršiš ķ formi hvera, bęši į hį- og lįghitasvęšum, sem og ķ formi eldgosa.


Uppruni eldinga

Elding meme

Viš vitum aš eldingar koma ekki śr skżjum, enda geta žęr myndast įn skżja. Žess vegna ęttum viš aš horfa til eina stašarins sem getur myndaš slķka rafhlešslu—til jaršskorpunnar. Meirihluti meginlandsskorpunnar er samansett śr bergi meš kvarsi og nżjar rannsóknir sżna aš sś orka sem myndast viš hreyfingu jaršskorpunnar vegna stöšugra žyngdar-togkrafta  į jaršskorpunni veldur nśningi ķ kvarsinu sem žannig myndar rafhlešslu. Byggt į sömu hugmynd hefur kvars veriš notaš ķ rafhlešslu ķ mörgu nśtķma armbandsśrum og hįtölurum. Rafžrżstisvišiš og jaršsvišslķkön sem fjallaš er um ķ UM, afhjśpa leyndardóminn um eldingar meš žvķ aš sżna hvernig eldingar myndast og hvers vegna žęr tengjast venjulega, en žó ekki alltaf, skżjum og raka. Lęriš meira um myndum eldinga ķ kafla 9, Vešurlķkaniš.


Śtvarpsvištal viš Dean Sessions

Fyrir žį sem hafa įhuga į, birti ég hér tęp klukkutķma langt śtvarpsvištal viš höfund ritverksins Universal Model - A new Millenial Science, Dean Sessions. Talar hann śr sķma sem er įstęšan fyrir lakari hljóšgęšum en žaš er vel hęgt aš skilja. Njótiš og lęriš!


Spurningar og svör um UM

Spurningar og svör

Hér koma nokkrar algengar spurningar um UM meš svörum.

1: Hvaš er Universal Model?

Universal Model (UM) eru fręši um sannleik sem hefur veriš sżndur fram į og um nįttśrulögmįl sem lżsa og śtskżra nįttśruna.

2: Hver eru vķsindi įržśsundsins?

Vķsindi įržśsundsins eru nż višvarandi vķsindi sem byggš eru į nįttśrulögmįlum og athugunum frį Universal Model.

3: Hver er tilgangur UM?

Aš endurreisa sannleik og reglu ķ vķsindum meš žvķ aš bera kennsl į nż nįttśrulögmįl sem hjįlpa til viš aš lżsa og śtskżra nįttśruna žannig aš hśn skilst miklu skżrar.

4: Hver žróaši UM?

Universal Model er samstarfsrannsóknarverkefni, žróaš af einkaašilum og skrifaš af höfundi sem er óhįšur öllum mennta- og rķkisstofnunum.

5: Fyrir hvern var UM skrifaš?

Universal Model var skrifaš fyrir alla. Žó svo aš hśn sé skrifuš fyrir ęšri framhaldsskólastig, žį er innihald hennar nógu einfalt til aš nota ķ kennslu ķ  grunnskóla.

6: Hvaša sviš vķsinda dekkar UM?

Öll megin nįttśruvķsindi eru ķ Universal Model, sem gerir hana svo sannarlega alhliša.

7: Hversu lengi var UM verkefniš ķ žróun?

Vinnan ķ Universal Model hófst snemma į 10. įratugnum, žó aš žaš hafi veriš nokkur undirbśningur ķ fleiri įr sem leiddi til fyrstu uppgötvunar.

8: Hvar įtti UM sér staš?

UM įtti sér ašallega staš ķ vesturhluta Bandarķkjanna, einkum ķ Arisóna fylki. Höfundurinn feršašist žó til żmissa landa og vann meš rannsóknarfólki vķša um heim.

9: Hver vegna er Universal Model ekki skrifaš og gefiš śt af einhverjum innan vķsindaheimsins?

Ķ dag eru flestar nżjar vķsindakenningar og rit sem lögš eru fram ķ vķsindastofnunum settar ķ ķtarlegt ritskošunarferli žar sem starfsžjįlfašir jafningjar įkveša hvort efniš sé veršugt og innan takmarkaša sjónarmiša viškomandi svišs. Į undanförnum įrum hafa margar stórar breytingar į vķsindum ķ formi nżrra uppgötvana ekki komiš frį vķsindaheiminum, heldur frį einstaklingum sem notušu utanaškomandi sjónarmiš. Nżjar kenningar og rit innan vķsindastofnana eru yfirleitt flóknar, byggšar į gömlum kenningum og skrifašar til hinna fręšilegu samstarfshópa sem halda įfram aš trśa į gamlar kenningar. Universal Model snżst ekki um flóknar kenningar, heldur um einföld lķkön sem sżna nż nįttśrulögmįl, en žaš er hęgt aš skoša žau ķ nįttśrunni. Žessi vķsindaašferš er endurkoma ķ hinar upprunalegu vķsindaašferšir eins og rannsókn og fręšsla var stunduš fyrir öldum sķšan.

10: Hversu mikil įhrif mun UM hafa į vķsindaheiminn og į almenning?

Vķsindalegur sannleikur sem ekki kemur frį viršulegum uppruna, tekur alltaf tķma žar til margir af žeim ķ vķsindaheiminum samžykki hann. Sagan hefur sżnt okkur aš stundum geta vķsindin ekki samžykkt sannleikann ķ mörg įr žar til eldri vķsindamenn falla frį. Yngri rannsakendur hafa alltaf veriš opnari fyrir nżjar hugmyndir og sönnunargögn. Meš almenningi horfir hins vegar allt öšruvķsi viš. Į mešan heilbrigšri skynsemi hefur veriš „kastaš śt“ śr huga margra rótgróinna vķsindamanna ķ dag, hafa flestir ašrir vķsindamenn og almenningur višurkennt villur žegar žeir sjį hana og samžykkja žeir ekki kenningar sem ekki hafa veriš sannašar meš athugunum. Meš žetta ķ huga ętti UM um sķšir aš hafa mjög mikil įhrif į samfélagiš og vķsindaheiminn og valdiš byltingu ķ vķsindum. Žetta er eitthvaš sem enginn į lķfi ķ dag hefur upplifaš og žaš er erfitt fyrir okkur aš skilja fyrr en žaš gerist.

11: Er fólk raunverulega aš fara aš trśa į UM?

Sönn vķsindi snśast ekki um skošanir. Žau snśast um įžreifanlegar stašreyndir sem eingöngu koma ķ gegnum męldar athuganir. Ķ gegnum įrin įšur en UM var gefiš śt opinberlega, hafa hundrušir einstaklingar heyrt žennan bošskap. Nęstum žvķ allir sem hafa heyrt um UM höfšu įhuga og vildu heyra meira. Mikill meirihluti žeirra sem tóku tķma ķ aš lesa Universal Model trśšu ekki ašeins į UM, heldur komust žeir aš žvķ aš žaš sem žeir voru aš lesa var rétt, meš hlišsjón af eigin žekkingu sem fęst meš žvķ aš fylgjast meš nįttśrunni sem žeir höfšu aldrei įšur séš eša meš žvķ aš framkvęma eša fylgjast meš tilraunum sem nś śtskżrši nż nįttśrulögmįl sem žeir gįtu skiliš.

12: Hvaš er ętlast til af mér, nś žegar ég veit um UM?

Fyrst og fremst – segšu fjölskyldu žinni og vinum frį žvķ! Biddu žau aš fara į žessa vefsķšu og kynnast UM. Settu nafn žitt į UM yfirlżsinguna og sendu inn įlit, vertu sķšan meš ķ UM byltingunni. Žaš er fjöldinn allur af hęfni sem žś gętir bśiš yfir og viš bjóšum žér aš segja frį žeim žegar žś gengur ķ UM byltinguna. Viš žörfnumst žķn ķ aš dreifa bošskapnum um Vķsindi įržśsundsins.

13: Hver vegna skiptir UM mig mįli?

Žetta er góš spurning og allir gęfu lķklega mismunandi svar. En viš finnum sameiginlegt žema mešal žeirra sem hafa skrifaš okkur – UM hefur breytt sżn žeirra į lķfiš og į öllu ķ alheiminum. Žeir segjast žekkja nś svörin į spurningum sem žeir hafa lengi velt fyrir sér. UM hefur ekki tekist į viš žaš sviš tęknilegra breytinga sem koma munu ķ kjölfar nżrra vķsindalegra uppgötvana. Žessar munu koma ķ ljós ķ Bindi III, Alheimskerfiš, žar sem nżjar uppgötvanir į sviši ešlisfręši, efnafręši og stjörnufręši munu afhjśpa nżjar stašreyndir og athuganir. Hvern langar aš lęra ranga hluti ķ skólanum? UM gefur žau sönnunargögn sem ögrar ranga kennslu ķ dag vķša um heim. Ef žś ert foreldri eša įtt barnabarn, hvers vegna myndir žś vilja aš barniš žitt hljóti ranga kennslu? Og aš lokum śtskżrir UM og gefur beina sönnun fyrir žvķ aš žaš er ekki į dagskrį hjį vķsindunum aš kenna sannleika. Aš vita af žessu hjįlpar sérhverjum sannleiksleitanda aš lįta ekki afvegaleišast af mörgum vķsindalegum blekkingum sem finnast ķ fjölmišlum og mešal skólafólks.

14: Hvers vegna žörfnumst viš nż vķsindi?

Ķ inngangskaflanum ķ UM lęrum viš aš myrkur tķmi vķsindanna hefur veriš viš lżši ķ meira en heila öld žar sem vķsindasamfélagiš hefur ekki fundiš nein merkileg nįttśrulögmįl. Ķ gegnum alla UM sżnum viš uppgötvanir sem sżna tilvist hins myrka tķma vķsindanna og viš fjöllum um žörfina fyrir ekki bara nż vķsindi, heldur fyrir byltingu ķ vķsindum.

15: Er UM verk sköpunarsinnašra?

Ķ mörg įr hafa sköpunarsinnar og žróunarsinnar tekiš žįtt ķ endalausum bardaga, hvorugir meš fullnęgjandi prófanlegar og endurtekningarhęfar vķsindalegar sannanir fyrir skošunum sķnum. Žó svo aš enginn vel žekktur sköpunarsinni stofnaši Universal Model, hafa margir af žeim nż uppgötvušum sannleika ķ UM gefiš įžreifanlegar vķsindalegar sannanir sem styšja margar trśskošanir sköpunarsinnašra og einnig margra annarra trśfélaga. Universal Model inniheldur ekki įžreifanlegar sannanir į myndum jaršar eša sköpun, en žaš kemur fram meš algerlega nżja merkingu oršsins „sköpun“. UM er miklu byltingarkenndari ķ umfangi sķnu vegna mikils magns vķsindalegra sannana sem kynnt er ķ fyrsta skipti um žętti „sköpunarsögunnar“.

Ert žś meš spurningu? Skrifašu hana hér undir Athugasemdir.


Hvķtar sandöldur

Til er įhugaveršur stašur ķ Nżja Mexķkó ķ Bandarķkjunum, žar sem mikiš magn af gifsi hefur safnast eša myndast į einum staš, sjį mynd.

6.1.16 White Sands

Žessi gifssandur er óvenju hreinn, ķ raun of hreinn. Žaš er aš segja of hreinn til aš vera vešrašur og rofinn af fjöllum. Hvernig getur žaš veriš aš bara gifs vešrašist og barst žangaš frį nęrliggjandi fjöllum en engin önnur efni? Starfsfólk ķ White Sands gįtu ekki gefiš svar viš žessa grundvallar spurningu. Ķ gestamišstöšinni er hęgt aš lesa sig til um vešrun en hvergi hęgt aš fį svar viš žvķ hvar öll hin efnin eru sem vešrušust.

Žó svo aš vešrun og rof sé raunveruleiki, žį er lögš ofurįhersla į žaš ķ jaršfręši ķ dag. Flest allur sandur ķ heiminum og nś hvķti sandurinn ķ žessu tilfelli er ekki tilkominn vegna vešrunar.

Sį sem heimsękir White Sands mun taka eftir žvķ aš žaš eru engar įr ķ nįgrenninu. Hvernig į gifssandurinn žį aš hafa borist žangaš ef engar įr eru til stašar? Kannski var į žarna fyrir milljónum įra sķšan? Eša hann hefur ef til vill borist meš vindi en hann feykti honum ekki lengra og bara žangaš og ķ slķku magni og bara gifs? Er žaš vķsindalegt aš halda žvķ fram?

Eins og sjį mį į innfeldri nęrmyndinni, žį er gifssandurinn kristallar af sömu stęrš, ekki brot śr öšru bergi. Ef gifsiš į hafa kristallast śr lękjum og borist meš vindi, žį ętti mašur aš finna set meš mismunandi kornastęršum į mismunandi svęšum en ekkert slķkt er neins stašar aš finna.

Frišlandiš White Sands er einstakur jaršfręšilegur leyndardómur ķ vķsindum ķ dag. Hvergi annars stašar ķ heiminum finnst slķkt fyrirbęri. Nśtķma jaršfręši gefur engar skżrar śtskżringar um žaš, hvašan hvķti sandurinn kom.


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband